یانهؤیرانی زؤانی هۆرامی

تاریخوو هۆرامانی گؤایی مدو که هۆرامان جه سهردهمهکا ؤهڵی ئیسلامیهنه و دۆرانوو ئامای ئیسلامی و دماتهر جه دۆرانوو ئهردهڵانا و سانا هۆرامانیهنه پیسه ناؤهندیؤی ژیؤان و ههر پا بونۆ فهرههنگ و زؤانش جه گهشهنه بیینی. بهڵام چا وهختۆ که دهسهڵاتی ئیرانی و عوسمانی مهرزوو بهینوو ویشا دیاری کهرا و ماراش سهروو کاغهزی و کهراش به قهباڵی، ئی فهرههنگ و زؤانه گنانه چیروو ؤشاری و دهرهتانوو گهشهیشا ؤههنه تهنگ بوؤه.

جه سهردهموو حهمهرهزاشایچهنه و جه بهش کهردهی دهروون کشوهریهنه، جاریؤتهر ئاگایانه و به بهرنامۆ هۆرامان گنوؤه ؤهروو پلاری و هۆرامانوو بهشوو ئیرانی ملوو ئوستانهکا کرماشانی و کوردستانیهره بهش کریو و جه ئوستانهو کوردستانیچهنه هۆرامان ههم بهش بهش بوؤه و ههر بهشیؤ گنو سهروو شاریؤی نزیک به ویش و پا جوره یانهو فهرههنگ و زؤانی هۆرامی بو به سهر بهشوو یانا.

جه کوردستانوو عیراقیچهنه شوڕشوو کوردی بهش به حاڵوو ویش ئاؤارهییؤی فرهش ئاؤرد ملوو مهردموو هۆرامانیهره و دماتهریچ سیاسهتوو بهعسی جه ؤهراؤهروو ئا شورشیۆ بی به بایسوو چوڵ بیهی فرهو دهگایا هۆارامانی. شون به شونوو ئانیشایچهره جهنگوو عیراق و ئیرانی چا مهنتهقهیچهنه دهسوو ویش شاناش و فرهو شار و دهگاکا ههردؤه بهشهو هۆرامان و ئیران و عیراقیش ؤیرانی و چوڵی کهردی و بی به دریژهدهروو پڕوسهو ئاؤارهیی مهردموو هۆرامانی و تیک دای یاگی فهرههنگ و زؤانهکهیش.

جیا جه کوسپه دیاریهکا خودوو ئی بهش بهش کریایه پهی ئاؤاره کهردهی مهردموو هۆرامانی ههمیشه ههرمانهش کهردینه و ههرمانه کهرو. فهرههنگ و زؤان دهسووری کهیی و پیؤهنیهنی و ئینێ توشهو ئینسانهکانه و کهسهکی جه پیؤهن چهنی هام فهرههنگ و هامزؤانهکا ویشانه ماراشانه میدان و به کارشا مارا و ئهؤهمهنهی زینده بیهیشا ئینا جه گرهؤوو به کار ئاردهی و مهسرهفی بهردهؤامیشانه.

وهختیؤ جه هۆرامانهنه شاریؤ مهگرسو و ناؤهندیؤی بازرگانی وهش مهبو، مهردم به ناچار شونهو نیازهکا ویشهره ڕوه منیو یاگاتهری و چا ڕانه زؤان و فهرههنگهکهش ریشهکهنی با و گاههن ملا فۆتیا.

تا زهمانیؤ وهزعه چیمنی بو فهرههنگ و زؤانی هۆرامی ئۆ شاره گزرهو سهروو ملهگای ؤاگیری مشا و ههرمانیچ چی ڕاسانه ئۆ مهله کهردهی سهرۆکووی ڕوخانهی.

ئیسه ئانا چی سهردهمیچهنه ئی زؤانه زامدار و یانه ؤیران بیه، تیخی کاریی تهنیا زهمینهنه ڕوهش مهکهرانه بهڵکوو ئاسمانیچۆ پهیش ؤارا. تهلؤزیون و ڕادیوکی بهردهؤام زؤان و فهرههنگی ناموی مارا و ڕاکهراؤه.

جه ئیرانهنه حاکمی جمهووری ئیسلامی دژینی و چهمداشتیؤ ئۆ ئادیشا نیا. بهڵام جه کوردستانوو نشووریهنه دهسهڵات داری کوردینی و تا ڕادیؤ نزیکی پی گرفتیۆ، کهچی به داخۆ ههر ئۆ ئانهیه مشو که ئادیچی ئاگاهانه و به بهرنامۆ ئاؤی کهرانه ئاساؤوو ئا پڕوسهو ؤیران کاری فهههنگ و زؤانی هۆرامیه. ههرچیشا چهنی ماچی مهژنهؤا و ههر ئینێ سهروو هیڵه لارهکا ویشاؤه.

ئیسه که تا ئهندازیؤ ڕوشنا دهردی زؤانی هۆرامی کامینی، مشیو دهرمانهکیچش پا ڕاده دیاریی با. جاریؤ زوا و ئهؤهسڕیهی مهرز و ئیران وعیراقی نیا تیر ڕهسهنه و تهؤیڵی و نۆسووده و هانهگهرمڵه و بیاری مشیو هیمای ههر چهمهڕێ جاریؤتهر پیؤهره ژیؤای مهنا. بهڵام ئهر مهردموو هۆرامانی گهرهکش بو و تهلاشش پهی کهرو فره دوور نیا تا هۆرامانوو ئیرانی ویش بو به داراو ئوستانیؤی، یا لانی کهم گرد ؤهزونه ئوستانیؤه. پاجوره ههم گلیرۆ بیهی وهش بوؤه و ههمیچ ؤهر به پهڕهؤازهیی گیریو. مهردمی جهم بیه ئاسانتهر متاؤوو ڕاچاری پهی ههرمانهکاش بیزوؤه، یانهو ویش ئاؤهدان کهروؤه و مهرههموو زاما ویش کهرو.

ههر ئارویچ داؤا کهردهی ههرمانه به زؤانی هۆرامی مافوو هۆرامیان و مشیو چهنهش نهؤیهرا.

مهدرهسی ئهره مهرزنای و به زؤانی هۆرامی دهرس وانای و به فهرههنگی هۆرامیانه ههرمانه کهردهی، روزنامی و گوؤاری هۆرامیانی بهر کهردهی، مافوو هۆرامیان و مشیو بهکارش بارا.

ئهرهمهرزنای تهلهؤزیونا و رادیویا به زؤانی هۆرامی مافوو هۆرامیان و عهیبا چهنهش ؤیهرا.

فیلم وهش کهردهی و فیلم دوبلاژ کهردهی و چیر نؤیستهی فیلما، یاردی دهری زؤانی هۆرامیهنی و حهیفا گناؤه پهشتهو گوشا.

سیامهند هۆرامی

2010-05-08