یانه‌ رؤچنه به‌یانیه‌و موئه‌سێسه‌و قه‌ڵه‌موو هۆرامانی په‌ی مه‌رگوو محه‌مه‌د مسته‌فازاده‌ی‌

به‌یانیه‌و موئه‌سێسه‌و قه‌ڵه‌موو هۆرامانی په‌ی مه‌رگوو محه‌مه‌د مسته‌فازاده‌ی‌

 

به‌ نامێ په‌روه‌ردگاروو گیانی و ژیریی

هۆرامان ئینسانێوی گه‌وره‌ و بلیمه‌تش جه‌ ده‌س دا. هۆرامان په‌ی‌ کۆچی بێواده‌و سه‌رباقه و سه‌رداریش ئازیه‌تباره‌ن‌. محه‌مه‌د مسته‌فازاده‌ نویسه‌ر، ئه‌نه‌ئاوه‌ر، ئه‌ره‌نیه‌ر، په‌یجوریکا‌ر، زوان شناس و په‌یام ئاوه‌روو گه‌وره‌و هۆرامانی ساڵه‌و 1349 ڕوجیاری شاروو نودشه‌ینه‌ به‌ دنیا ئاما. دماو ویارای وانای بنه‌ره‌تی په‌ی درێژه‌دای به‌ وه‌نه‌ی ملو شاروو مه‌ریوانی و دماته‌ر جه‌ ده‌هه‌و حه‌فتای روجیاری‌ تارانه‌نه‌ وانای ئاکادێمیکوو وێش ‌ته‌مامنونه‌. به‌ ئه‌وه‌گێڵای‌ په‌ی مه‌ریوانی ده‌س که‌رو به‌ خزمه‌ت و هه‌رمان که‌رده‌ی. 

هۆرامان پسه‌و زوان، فه‌رهه‌نگ و مه‌حاڵێوه‌‌ تاریخی ساڵهای ساڵ که‌وته‌ بێ قه‌راخوه‌، شاریابێوه‌ و چیروو سێوه‌روو نه‌یارا و ئه‌غیاراوه‌ و دلێ دووکه‌ڵوو سیاسه‌تانه‌ کز و مات بیه‌بێ. گه‌وره‌ته‌رین ورکه‌و و نگه‌رانی محه‌مه‌د مسته‌فازاده‌ی به‌شه‌ردوسی و که‌رامه‌توو ئینسانا بێ. ئاد وه‌ڵ جه‌ گرد چێوی ئینسان بێ. ئینسانێوی هۆرامی. ئینسان بیه‌و وێش دلێ زوانه‌که‌یشه‌نه و هه‌رمانه‌که‌رده‌ی په‌ی زوانه‌که‌یش وینێنه‌وه‌. ویر، خیاڵ، ره‌فتار و کردارش ئارویانه‌ و هۆرامیانه‌ بێ. سته‌می ئینسانی و فه‌رهه‌نگیش به‌ ره‌گ، پوس و ون، به‌ دانه‌ دانه‌و سلوله‌کاش حس که‌رده‌ بێ. ره‌نج کێشێ چانه‌یه ئینسانی هۆرامی وێش نیه‌ن و سوکایه‌تی کریونه‌ به‌ زوان فه‌رهه‌نگه‌که‌یش. ره‌نج کێشێ پا گرده‌ ده‌وڵه‌مه‌ندی، ویه‌رده‌ی زوانی و فه‌رهه‌نگیوه‌ که‌ هۆرامان هه‌نش کریان و بیه‌ن به‌ چیرپا و قوربانی سیاسه‌تی. گردوو ته‌قالایش وست کار تا هۆرامان پسه‌و فه‌رهه‌نگێوی ئینسانی و قه‌دیمساڵێ وێش بێزۆوه‌، وێش بونه، وێ بێگانه‌ نه‌بۆنه و سه‌روو بنجه‌و وێشوه‌ گه‌شه بکه‌رۆوه‌. ئاد زوانی هۆرامی به‌ زوانو ژیوای زانی و باوه‌رش بێ په‌ی ئانه‌یه‌ ئی زوانه‌ بمانۆوه و گه‌شه‌ بکه‌رو‌‌ مشیۆ دلێ‌ یانا‌نه‌ به‌ینه‌ به‌ر و بلونه‌ دلێ بازارو کار و هه‌رمانا، بلونه‌ دلێ وانگا‌، مه‌دره‌سه‌ و دانشگای، بلونه‌ دلێ میدیا و یاونه‌ره‌ جه‌معیه‌کا، کتێبش په‌نه‌ بنویسیو و روزنامه‌ و مه‌جه‌له‌ی تایبه‌توو وێش بونه‌. مسته‌فازاده‌ زوان و فه‌رهه‌نگو هۆرامانی به‌ زوان و فه‌رهه‌نگێوی وێپا، سه‌ربه‌وێ و موسته‌قڵ زانێ و به‌ عێلم و مه‌نتق، به‌ هه‌رمانه‌کاش و به‌رویره‌ هونه‌ریه‌کاش لیره‌سه‌ختانه‌و کوڵنه‌ده‌رانه‌ ئه‌ده‌بیاتوو ئاروینوو هۆرامانیش که‌رد به‌ ئه‌مری واقێع و هه‌قێقه‌تێوی سه‌له‌میا. ئاواته‌ش بێ جه‌ ویه‌روو هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتینه،‌ هۆرامان بیاوۆ به‌ یاگێوه‌ که‌ دلێ گردوو دنیاینه‌ قسێش بۆ په‌ی واته‌ی و ئیمانیچش بێ که‌ روێو ئا ئاواتێ به‌گا مه‌ی و بۆنه‌ به‌ ئه‌مری واقێع. ئاد باوه‌ریه‌ عێلمی و ئینسانیش بێ که‌ زوانی هۆرامی میراس و گه‌نجینه‌و گردوو جه‌هانی و هه‌رپاسه‌ مه‌حاڵوو هۆرامانین و ئی زوانه‌یه‌ به‌ کوڵه‌کێ گه‌ورێ کێبیه‌ی‌ یا هووییه‌توو فه‌رهه‌نگی خه‌ڵکو‌ هۆرامانی زانی و په‌ی به‌گا ئارده‌ی ئا ئاواتاشا ڕوش دا ده‌موو شه‌وێوه‌ و شه‌وه‌ش دا ده‌موو ڕویوه‌ و گرد یاگه ‌و مه‌کانێنه‌ هه‌وڵ و ته‌قالاش وست کار و چی راینه‌ گیان و ماڵش به‌ ئه‌وپه‌روو دڵسوزیوه‌ به‌خشا و ئیسار که‌رد. مسته‌فازاده‌ ساڵه‌و 1389 روجیاری‌ به‌ نویسته‌ی و چاپوو کتێبوو "زوانی هۆرامی و دنیای مودێڕن" ی چه‌پوانه‌و ره‌وتوو بابوو زه‌مانه‌ی جه‌ ویه‌روو زوان و فه‌رهه‌نگوو هۆرامانینه‌ بی به‌ ده‌سپه‌نه‌که‌روو را و هه‌رمانێوه گه‌ورێ. ئاد چی راینه‌ بێ وچان و بێ مدرامان خه‌ریکوو په‌یجۆری و هه‌رمانا‌ بێ و مه‌تڵه‌بێ روشنگه‌رێ و ئاوه‌زدارێ نویسێ. ساڵه‌و 1390 روجیاری‌ کتێبو" نامه‌ نویسته‌ی به‌ زوانی هۆرامی" یش چاپ و وه‌ڵاوه‌ که‌رد و تا ئاخرین لاده‌کاو ژیوایش "25 ئارگاو 1391 روجیاری" که‌ خه‌ریکوو‌ ئاماده‌که‌رده‌و کتێبوو "زوانو ژیوای" په‌ی چاپی بێ، به‌رده‌وام ته‌لاش و زه‌حمه‌ت کێشێ و جه‌ هیچ وه‌خت، ئاژه‌ و یاگێوه‌نه‌‌ یه‌ک‌ لاقۆره‌ جه‌ راو هۆرامانی چا هه‌قێقه‌ته‌یه‌ که‌ ئیمانش په‌نه بێ وێش نه‌کێشت دماوه‌ و نه‌گێڵا دماوه‌. ئاد په‌ی دڵسوزا و نویسه‌راو زوان و فه‌رهه‌نگوو ئاروینو هۆرامانی نماد و نیشانێ ئاوه‌ز، باوه‌ڕ، شه‌هامه‌ت، کوڵ نه‌ده‌ری، لێره‌ سه‌ختی، شه‌رافه‌ت و که‌رامه‌تی ئینسانی بێ و مه‌رگێ بیواده‌ش په‌ی جامێعه‌و فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بی مسیبه‌تێوه‌ گه‌وره‌ بێ. جه‌ ویه‌روو زوان و فه‌رهه‌نگینه‌ ئاد رایه‌ش بڕیه ‌و که‌له‌به‌رێش که‌رده‌ره‌ که‌ په‌ی هه‌میشه‌ی بێ راویاره‌ نمه‌گنونه‌‌. نامێ و یادش دلێ تاریخوو هۆرامانینه‌ تا قامی قیامه‌ت ‌مانونه‌وه‌ و ئا قه‌ڵه‌مه‌ که‌ ئادی هورگێرت هیچوه‌خت نمه‌نریۆره‌ زه‌مین و بێده‌س نمه‌مانۆوه‌. چون ئا ویر، ئه‌ندیشه و هه‌رمانێ که‌ ئاد شونیشوه‌ بێ و په‌یجور بێ سه‌رشوه‌ زه‌رووره‌توو تاریخ و زه‌مانه‌ی و هورزگایه‌ واقێعی، ئینسانی و به‌رهه‌قش بێ. تا ئاوه‌خته‌ که ناهه‌قی، بێ عه‌داڵه‌تی و گه‌ره‌شێل که‌رده‌و هه‌قوو به‌شه‌ری دنیانه‌ بیه‌یش بۆ موبارێزه‌ و هه‌رمانه‌ی ئینسانیه‌ کوتایش نمه‌ینه‌. خه‌ڵکوو هۆرامانی و راویاراو را و ویرچه‌مه‌و هۆرامانی تا دنیا دنیانه‌ به‌رویره‌کا، هه‌رمانه‌کا، ویر و ئه‌ندیشه‌ی به‌رزی ئینسانی و شه‌هامه‌توو محه‌مه‌د مسته‌فازاده‌یشا ئینا مه‌ژگه‌نه ‌و وه‌روو چه‌ماوه‌. یادش به‌رز و ڕاش پیروزه‌ بۆ‌.

28 ئارگاو 1391 روجیاری

17 ژانوییه‌ 2013 میلادی

مه‌ریوان

موئه‌سێسه‌و فه‌رهه‌نگی، هونه‌ری قه‌ڵه‌موو هۆرامانی*

موئه‌سێسه‌و فه‌رهه‌نگی هونه‌ری قه‌ڵه‌موو هۆرامانی گلێرگا و ئه‌نجومه‌نێوه‌ن په‌ی خزمه‌ت که‌رده‌ی به‌ زوان و فه‌رهه‌نگوو هۆرامانی و یو جه پایه‌گوزاره‌کا، بنه‌ڕه‌تمج و ئه‌ره‌نیه‌ره‌کاش، نویسه‌رو گه‌وره‌و هۆرامانی زینه‌یاد کاکه‌ محه‌مه‌دی مسته‌فازاده‌ بێ. 

سه‌رنجې

No Comments, be the first to Comment

سه‌رنجېوی تازه‌ بنیه‌ره‌‌