یانه‌ رؤچنه به ڵگه و واته کا وسه ندو ویرینی په ی زۆان بیه ی زوانو هه ورامی

به ڵگه و واته کا وسه ندو ویرینی په ی زۆان بیه ی زوانو هه ورامی

به نامۆ خۆای به رز و بێ وێنه

به زوان هه ورامی به شێوه کۆردم

هۆمایوون محه‌مه‌د نێژاد

زوان گلێروه‌بیه‌ی واته کا فه رهه نگ و ژیری وزانایی وچه نی ژیوایی خه ڵک ومڵه تێوا که جه درێژی زه مانی جه سینه و وێرین نویسیان وپه ی ئیسه ی یادگارمه نووه.

یوو چی زوانا زوانوهه ورامیا ؛که جه کوردێستانه نه به گردی(کۆرده واریه نه)به زوان نامێ بریان،به ڵکووپێسه ونه ته وێو جیاواز هه ورامی واچیان.

به ڵگه و سه ندکاو زوان بیه ی هه ورامی

1-به ڵگه وشێعر نویسته ی سه روو پۆسی جه مه حالوو جێشانه  لاو شاروو سلیمانی (کوردێستانوو عێراقی)  به ناموو:

هۆرمزگان رمان  ‌آتران کژان

                     وێشان شارده وگوره ی گوره کان

زورکار ئه ره ب کردنه خاپور

                     گنای  پاڵه ی   هه تا   شاره زور

شنو وکنێکان وه ده یل په شێنا

                       مێرد ئازا   مڵێ  و  روی  هۆنیا

2-قه باڵه و ویرێنه کێ ونویسته ی سه رووته وه ن تاشیه کێ ته نگیوه ری که جه خاکوو مه حاڵوو هه ورامانی ئیزیه نێوه که به یه ره قه باڵه وهه ورامانی ئژناسیه نێ وئینه کۆرته باسێو وسه ره نجێو ئاقه باڵاکه رمێ:

1-ئه لف:قه باڵێوشا جه 120ساڵێ وه ل جه ئه دا بیه ی حه زره توو عیسای(سڵاموو خۆایش وه نه بۆ)

جه ساڵوو1305روجیاری که سێو به ناموو(حۆسه ینی)ده روێشوو ومۆریدوو شیخ عه لا ئه دینی نه قشبه ندی جه مه ریوه نه لاو ته نگیوه ری کوزێو خاکینه په رجه ئه رزه نش ئیسته وکه به ڵگیو/قه باڵێو به زوانوو ئه ویستایی سه روو پۆسوو ئاسکی چه نی بڕیو خه توو زوان پارتی(په هله وی ئه شکانی)په شتوو قه باڵه کێ نویسیابێ ودیسان قه وڵنامێو به ڵگه و قه وارێو زه مین بێ که به که سیۆته ری دریابێ که به خه توو زوانو یونانی نویسیابێ که جه ویره وه رینه (بنچاقوو هه ورامانی ) مژناسیا.

*ئی بنچاق وقه باڵێ ئینه جه مووزه و ئاڵمانی *

2-ب:قه باڵێوشا جه 88ساڵێ وه ل جه ئه دا بیه ی حه زره توو عیسای(سڵاموو خۆایش وه نه بۆ)

2-پ:قه باڵێوشا جه 21تاکو22ساڵێ وه ل جه ئه دا بیه ی حه زره توو عیسای(سڵاموو خۆایش وه نه بۆ)

3- ره سه ن ته رین زوانو مه حاڵوو کۆرده واریا چوون 1500سالێ به ڵگه و سه نه دی ره سمی و زوان بیه ی هۆرامی جه سینه و وتاریخ وویه رزیه نه نویسیان(زوانو ره سمی ئه میرا ئه رده ڵان جه شاروو سنه ی وئه میرابابانی جه شارووسلیمانی)

باوه رشا ئانه بێ زوانوهه ورامی زوانیوی ده وڵه مه ن وشێ فڕه وپڕمانا وقه دیمی ته ڕا. ژه نوو پیا جه یۆی تاقی کریووه وواته کێش چه نی زوانه ویه رزه کا فڕه ته رنزیکا.

4-جه کتێبۆ(المعجم فی معابیراشعارالعجم)نویسته و شه مسو قه یسو رازی  جه سه رده موو قه رنوو هه شتم قه مه ری ئامان که:

(شێعره ه وه شه کا هورامانی و زوانو په هله وی جه عێڵمو عه روزی په ی جوانه کا عێراقی وانێشاوه وئادێچێ فڕه پنه شا وه شێ نه بێنێ)

لحن اورامن وبیت پهلوی 

                    زخمه ی رود وسماع خسروی

بلند‌هنگ اورامن بهرگلزاروگلشن

         به هربازار وبه هربرزن به هرکاخ وبهرمنظر

 ودیسان ماچۆ:وه ش ته رین وه زنه کاو جه شێعره نه به /فه هله ویات/نامێ بریا  وئاهنگ شا به نامێ اورمنان واناشۆ وله حنه که ش اورامن یا اورمنان ماچا.که ئی زوانه جه مه حالوو کۆرده واری به زوانو هۆرامی مه شهوورا.

5-واته وقسێ زانایا ومامۆسایا ونویسه ره کا دنیای سه بارت به زوانو هه ورامی:

مامۆساهه ژارمۆکریانی:وه ش ته رین وشیرین ته رین زوانو شێعرێ زوانو هه ورامیا.

دیاکونوف روسی:زوانو هورامی تایبه ت جه شاخه وزوانه کا ئێرانیا.

پروفسورمینس:زوانو هورامی زوانێوی تێکه ڵ بیه ی جه زوانو قه باڵه کاو هۆرامانیا(اوستا-پهلوی-یونانی)

فڕه زان وئۆرووپای ئاکریستنسن وم.بنیدیکتسین :

هۆرامی زوانش کۆردی نیاوتایبه ت ئینا جه کۆردیستانه نه ژیوو.

عه لامه عه لی ئه کبه رده خۆدا:زوانوو هه ورامی زوانیوێ سه ربه وێشا(مستقل) وزاراوێ وقه واعێد ورێزمانێوی تایبه تش هه ن.وزوانوو ره سمی مه حالوو کوردێستانیا.

6-زوانو هه ورامی زوانو دین و ئایینی یارسان(ئه هلوو حه قی) به درێژی 1000ساڵێ.که ئینه وێش به ڵگێوا جه زوان بیه هۆرامی ئێسبات که روو.

7-شاعێر ی گه وره ی کۆردێستانی به زوانو هه ورامی شێعرێشاهه نی وجه مه حاڵوو کۆرده واری  به ڵکو پێسه وهه سارو ئه دبیاتی کۆرده واری دیارێنێ: مه وله وی تاوه گوزی-وه لی دیوانه-ئه حمه د به گی کۆماسی -مامۆسا مه جزووب و...

11/4/1391روجیاری

هۆمایوون محه مه دنێژاد/ مه‌ریوا‌ن

سه رچه مه کا:

1-مقدمه رساله ی زبان پارتی:آ‌نتوان گیلن

2-کوه های ناشناخته غرب ایران: عمادالدین دولتشاهی

3-کردها وکردستان:درک کینان /مترجم :مرحوم دکترابراهیم یونسی

4-(المعجم فی معابیراشعارالعجم):شمس قیس رازی /قرن هشتم ه.قمری

5-لغت نامه:علامه علی اکبردهخدا

6-مسائل زبان شناسی نوین:محمدرضا باطنی

7-کردها.ترک ها.عرب ها:سیسیل جی.ادموندز

8-کرد وکردستان:واسیلی نیکیتین

9-زبان شناسی کرد وتاریخ کردستان: بهزادخوشحالی

hawraman.com < This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it >;

سه‌رنجې

  • 1) سه‌رنامه‌ش نیا

    Author: لالو(شادیه)

    سڵام ده س وه ش بیه ی جه شمه که رمی//سپاسی جه کاک همایونی وه شه ویسی که رمی//یاخوا هه ربه رده وامی بیدئ//به راسی یاگو شانازیا په ی هورامانی ئیی جور سه نه دوو به ڵگی.

  • 2) سپاس نامه

    Author: محه مه دباقی

    چه نی سلامیوی گه رم وده س وه شی جه کاک هومایوونی ئازیز ژه ی ئی باسه یه .سژاسو سایتو هورامانی به تایبه تی کاک سیامندی که روو.

  • 3) سه‌رنامه‌ش نیا

    Author: لهوون

    سلام وده س وه شانی که روو پی ئاوتارا که لکما چه نه هوورگیرتی.دیسان سپاس

  • 4) سه‌رنامه‌ش نیا

    Author: braem rahimi

    spas w rez pay shmay azizi ka pay zenawa beay zmano hawrami manyaedi hiwam washitanaw hiwadarana hawrami gerd pewa ay harmane ba arko saro shanaw wesha zana desan spas

  • 5) سه‌رنامه‌ش نیا

    Author: ئۆمید حه‌بیبی

    ده‌ست وه‌ش بۆ کاکه‌ هۆمایوون گیان په‌ی نویسته‌ مه‌کینه‌ هه‌ورامیه‌که‌یت ئازیزم به‌ڕاسی گه‌ش بیاڤه‌، ئاوات موازوو ئیسه‌ولا هه‌ر پا زوانه‌ شیرینه‌یه‌ نویسته‌کات بنویسی. وه‌شیه‌نه‌ بی

  • 6) سه‌رنامه‌ش نیا

    Author: خه مبار هه ورامی

    ده س و چه مو کاک هو مایونی ماچ که رو فره وه ش وعال نویسی بیت هه رئانه بی که من گه ره کم بی و نه زه و منیچ هه رئانینه.

  • 7) سپاس نامه

    Author: هۆمایوون محه‌مه‌د نێژاد

    سڵام په ی گردو ئاوه شه ویسا که نه زه ره شا فه رما وێبێ وسڵامێو تایبه ت په ی کاک سیامه ندی .

  • 8) به‌ڵگه‌و ۉاته‌کا

    Author: سیامه‌ند

    کاکه‌ هومایون منیچ سڵامم هه‌ن په‌ی جه‌نابیت و جارېۉته‌ریچ ده‌سوه‌شیت ۉه‌نه‌ که‌رو، هه‌ر ساق و سه‌رکۆته‌ بی

سه‌رنجېوی تازه‌ بنیه‌ره‌‌

 
 
 
 
 
 
 
 

Last Updated (Wednesday, 04 July 2012 13:18)